Szpitale przyszłości/przyszłość szpitali

Architektura & Biznes; Nr 6/2004

"Chcemy pokazać jak projektować szpitale bezpieczne dla pacjentów, ekonomiczne i pozwalające na wprowadzanie nowych technologii" mówił dr Piotr Gerber, prezes Instytutu Medycznego EuroMediCare, rozpoczynając we Wrocławiu dwudniową konferencję zatytułowaną "Szpitale architektura, technologia, ekonomia".

Konferencja, zorganizowana przez In stytut Medyczny EuroMediCare oraz Wydział Architektury Politechniki Wrocławskiej i Akademię Ekonomiczną we Wrocławiu, odbywała się w dniach 23-24 maja 2004 roku pod auspicjami Europejskiej Unii Szpitali Prywatnych, a także Ogólnopolskiego Stowarzysze nia Szpitali Niepublicznych. Spotkanie miało miejsce we wrocławskim Muzeum Architektury.
"Prognozy dotyczące architektury i służby zdrowia koncentrują się na konieczności zmiany jednostek zajmujących się intensywną opieką medyczną. Obecnie jednym z najważniejszych zagadnień w projektowaniu szpitali jest funkcjonalna dekonstrukcja. Chodzi tu o zmniejszenie rozmiarów obiektów szpitalnych, a także o wprowadzenie systemu, w którym będziemy mieć do czynienia z jednostką nadrzędną (szpitalem centralnym) i rozproszonymi na kształt campusu uniwersyteckiego klinikami, zlokalizowanymi wśród społeczności, którym mają służyć. Taki system byłby bardziej przyjazny dla pacjenta. Drugim niezwykle ważnym zagadnieniem jest rezydencjalizm ­ koncepcja, według której pacjent ma czuć się w szpitalu jak u siebie w domu" ­ mówił podczas wykładu inauguracyjnego prof. Stephen Verderber z Tulane University w Nowym Orleanie. Przekonywał on, iż w 2050 roku centrum wszechświata medycznego będzie nie szpital, ale... dom pacjenta, zapewniający dostęp do wszelkich usług medycznych on-line. Zdaniem prof. Verderbera, szpitale przyszłości będą niewielkie i bardzo elastyczne, co umożliwi ich adaptację do najróżniejszych funkcji. W szpitalach tych będzie położony ogromny nacisk na kontakt pacjenta z naturą, a terapia, wspomagana przez rozmaite wirtualne symulacje, umożliwi choremu szybszy powrót do zdrowia. "Szpital przyszłości musi być czymś więcej niż tylko funkcjonalną fabryką zdrowia" ­ przekonywał podczas wrocławskiej konferencji dr Romuald Loegler, dowodząc, że pacjent w konfrontacji z kulturą medycyny czuje się emocjonalnie zniewolony ­ "Warunki pobytu i przestrzenne uwarunkowania szpitala, a także język medyczny tworzą zupełnie inne środowisko kulturowe. Rola dzisiejszego szpitala musi zostać na nowo sformułowana. Współczesny szpital powinien być miejscem interakcji pacjenta, personelu i przestrzeni" ­ zapewniał dr Loegler. Krakowski architekt przedstawił też dwa projekty szpitali francuskiego projektanta Claude'a Vasconiego.
W trakcie konferencji sporo czasu poświęcono sytuacji w polskim budownictwie szpitalnym. Jak dowodził dr Piotr Gerber, 90 procent publicznych szpitali w Polsce powstało przed 1990 rokiem i aż 90 procent spośród tych placówek nie spełnia norm budowlanych i infrastrukturalnych. "Należy rozpocząć rozeznanie aktualnych potrzeb, jeśli chodzi o szpitale, a także określić dla nich model funkcjonalny, przeprowadzić remonty i adaptacje obiektów już istniejących oraz rozpocząć budowę nowych" mówił dr Gerber.
Jaka będzie zatem przyszłość polskich szpitali? Kiedy staną się one naprawdę przyjazne dla pacjentów, ich rodzin oraz pracujących w nich lekarzy? Jak zapewnić godne warunki pobytu w placówkach medycznych nie tylko ludziom bogatym, ale też biednym? Pytania te wydają się niezwykle istotne zwłaszcza w obliczu obecnego kryzysu w polskiej służbie zdrowia. Ci, którzy próbują ją "uleczyć" powinni z pewnością pamiętać o tym, że wśród zagadnień dotyczących sprawnego funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej znaczącą rolę odgrywa infrastruktura szpitali. Tu właśnie krzyżują się drogi medycyny, architektury, ekonomii, najnowszych technologii, a także problemów społecznych.